Bilet czasowy po ukraińsku1

Często możemy potrzebować tłumaczenia biletów komunikacji miejskiej z polskiego na ukraiński ponieważ dużo Ukraińców korzysta z komunikacji miejskiej w Polsce. I tu jest ważne zrozumieć na czym polega problem takich tłumaczeń. Przede wszystkim na różnice między komunikacją miejską w Polsce oraz na Ukrainie. Na Ukrainie nie ma takich biletów z takim terminem ważności jak w Polsce. I potrzeba człowieku najpierw wytłumaczyć co oznacza ten czy inny bilet w razie gdy on nie wie. Ale jest problem. W przypadku tłumaczeń, gdzie tłumaczenie ma być w postaci jednego słowa (odpowiednika) to jest raczej nie możliwe. O tym właśnie mój dzisiejszy artykuł.

W języku polskim słowa “czasowy” i “tymczasowy” mają istotną różnice. W języku ukraińskim są to raczej synonimy, gdzie «часовий» [czasowyj] obecnie prawie się nie używa. Używano go w dawnej literaturze ukraińskiej i obecnie słowo jest raczej archaizmem. Natomiastб w tym rozumieniu co w Polsce używa się słowo „czasowy”, na Ukrainie raczej używają słowa “тимчасовий” [tymczasowyj].

Akademicki słownik interpretacyjny języka ukraińskiego podaję następne znaczenia słowa “часовий”:

ЧАСОВИ́Й, а, е. [transkrypcja dosłowna: czasowyj]

  1. Прикм.до час 1—4, 7. (Przymiotnik do słowa “czas”. Osie czasu są charakterem punktu początkowego, od którego narysowane jest odliczanie, i punktu końcowego, do którego narysowane jest odliczanieЧасові орієнтири мають характер початкової точки, від якої провадиться відлік часу, і кінцевої точки, до якої провадиться лік часу (Радянська психологічна наука.., 1958, 41); Географічні і часові межі Шевченкової слави стираються. На земній кулі немає такого куточка, де б не знали, не любили його (Радянська Україна, 25.I 1964, 3); Проектування минулого і майбутнього на сучасність в «Тронці» [О. Гончара] досягається не через традиційні відступи і часові екскурси, — воно здійснюється найчастіше з допомогою містких виразних деталей (Не ілюстрація.., 1967, 190); Семантично з усіх часових форм найглибше й найчіткіше окреслена лише форма минулого часу (Курс сучасної української літературної мови, I, 1951, 326).

 

  1. заст. Який триває недовго; тимчасовий. (Synonim słowa “тимчасовий” [tymczasowyj] – ten, który trwa niedługo.) Це лихо часове, — воно швидко минеться (Словник Грінченка); — Яка там користь з тих чорнявих та русявих красунь? Зів’яне, змарніє, як лист восени, пожовкне й не зостанеться і згадки про ту часову, недавню красу! (Любов Яновська, I, 1959, 34); Сподіваюсь, що Ваше здоров’я поправиться і що з ним не так вже погано, як Вам здається, може, то так, часове погіршення (Леся Українка, V, 1956, 162).

 

  1. розм. Якому настала остання пора. (Któremu przyszła już ostatnia pora.) Не вмирають старі, тільки часові (Словник Грінченка).

Словник української мови: в 11 томах. — Том 11, 1980. — Стор. 277.

Źródło: http://sum.in.ua/s/chasovyj 

Dobrym przykładem w przypadku tłumaczenia polskiego słowa “czasowy” na język ukraiński może być powszechne “Karta pobytu czasowego“, co w jęz. ukraińskim brzmi jak “Посвідка на тимчасове [tymczasowe] проживання”. „[poswidka na tymczasowe prożywannia]”.

“тимчасовий” [tymczasowyj] w jęz. ukraińskim oznacza określony czas. Moim zdaniem jako tłumacza, a przede wszystkim obywatela Ukrainy i Native Speakera języka ukraińskiego, pasuje jak najbardziej w przypadku tłumaczenia terminu ważności biletu komunikacji miejskiej.

Na Ukrainie nie ma w komunikacji miejskiej pojęcia “bilet czasowy”, natomiast są bliskie do tego pojęcia “bilet jednorazowy” oraz “bilet godzinowy”. Dlatego żeby wytłumaczyć dla obywatela Ukrainy co to jest “bilet czasowy” warto by było rozpisać coś w stylu “bilet który ma określony termin ważności“. Przyrodnie, takiej długiej frazy używać raczej nikt nie będzie, dlatego uważam że “тимчасовий” [tymczasowyj] z semantycznym znaczeniem w języku ukraińskim (nie polskim) pasuje w tym przypadku jak najbardziej.

Uważam, że w przypadku tłumaczenia biletów oraz ich terminów ważności, najważniejszym jest to żeby obywatel Ukrainy zrozumiał sens. Daje 100% na to że tłumaczenie “часовий квиток” [czasowyj kwytok] zrozumie tylko Ukrainiec, który już długo mieszka w Polsce i miał możliwość wcześniejszego zapoznania się z polską frazą “bilet czasowy”. Dla osób z Ukrainy, którzy dopiero przyjechali do Polski, lub dla tych którzy mieszkają na Ukrainie fraza “часовий квиток” będzie miała więcej pytań jak odpowiedzi. Już sprawdziłem to, zadając takie pytanie znajomym z Ukrainy którzy w Polsce nigdy nie byli. Większość powiedzieli że to “bilet na jedną godzinę” bo znaczenie “czas”(“час”) często używają na Ukrainie w znaczeniu godziny. Np. pytanie: “Jak długo byłeś w domu?” Odpowiedź: “Czas“. Co oznacza jedną godzinę. Powiedzieli także że to pewnie “na krótki okres” oraz usłyszałem nawet skojarzenia z “часовий пояс” [czasowyj pojas] czyli “strefa czasowa”.

W Internecie na niektórych stronach ukraińskich można znaleźć tłumaczenie z polskiego „bilet czasowy” na ukraiński jako „часовий квиток” [czasowyj kwytok]. Osobiście uważam to tłumaczenie za mało informatywne i błędne. Najczęściej można trafić na takie strony z Ukrainy Zachodniej. Bardzo lubię Ukrainę Zachodnią i z szacunkiem odnoszę się do jej mieszkańców. Jednak moim zdaniem jako tłumacza, na Ukrainie Zachodniej powszechnie posługują się tak zwaną “gwarą” – ukraińskim językiem z dużą ilością zapożyczonych polskich słów. Więc nie jest to wzorzec literackiego języka ukraińskiego. Na przykład, takie słowa jak “kolega”, “filiżanka”, “kobieta” brzmią jak “кулєґа” [kulega], “філіжанка” [filiżanka], “кобіта” [kobita] w tym czasie jak po ukraińsku to odpowiednie “друг” [drug], “чашка” [czaszka], “жінка” [żinka].

Uważam, że ukraińskie tłumaczenie “тимчасовий квиток” [tymczasowyj kwytok] dla polskiego “bilet czasowy” odpowiada jak najbardziej. Natomiast “часовий квиток” [czasowyj kwytok] jest nie co innego jak kalka, zapożyczenie, które nie ma dość obciążenia semantycznego dla obywatela Ukrainy.

Proszę zauważyć że w danym artykule podaję wyłącznie moją osobistą opinie, która może się różnić od opinii innych tłumaczy.

Autor: Sergii Budim

Potrzebujesz tłumaczenia z polskiego na ukraiński? Chętnie zapraszam do współpracy, a gwarantuję przyjemne zaskoczenie, niskie stawki, ekspresową szybkość oraz wysoką jakość.

KONTAKT DLA WYCENY

WIĘCEJ O MNIE